Yeni bir çalışma, çok sayıda ülkenin yakın zamanda hazırladığı iklim planlarının, iklim değişikliğinin en kötü etkilerini önlemek için gerekenin çok gerisinde kaldığını ortaya koydu.
Bugüne kadar 60’tan fazla ülke, önümüzdeki on yıl boyunca karbon emisyonlarını nasıl azaltacaklarını belirleyen sera gazı emisyonlarına ilişkin ulusal planlarını BM’ye sundu.
Tüm bu planlar bir araya getirildiğinde, 2035 yılına kadar karbon emisyonlarını 2019 seviyelerine göre yalnızca yaklaşık %10 oranında azaltacak. Bu, küresel ısınmayı 1,5 derece ile sınırlamak için gereken küresel emisyon azaltımının yalnızca altıda biri kadar.
BM’nin en üst düzey iklim yetkilisi Simon Stiell şunları söyledi: “Ülkeler ilerleme kaydediyor ve net sıfır emisyona doğru adımlar atıyor. Ancak ilerleme yeterince hızlı değil. Ülkelerin daha güçlü iklim önlemleri almasına ciddi şekilde ihtiyacımız var. Bu ivme şimdi başlamalı.”
BM bu bulguları, 2015 Paris Anlaşması kapsamında Ulusal Katkı Beyanı (NDC’ler) olarak bilinen ulusal planların değerlendirmesi kapsamında yayımladı, ancak birkaç önemli ülkenin değerlendirmeleri eksikti. Çin ve AB henüz NDC’lerini ayrıntılı olarak açıklamadı, ancak emisyon azaltım hedeflerine dair duyurular yaptı.
Çin 2035 yılına kadar karbon emisyonunu zirve seviyesinin %7 ila %10’u arasında azaltma taahhüdü verdi ancak hedef çok zayıf olduğu gerekçesiyle eleştirildi. AB ise emisyonlarını 2040’a kadar %90 azaltmayı planlıyor.
BM’nin yıllık “sentez raporu” olarak bilinen değerlendirmesinde, NDC’lerin yerine getirilmesi durumunda öngörülen küresel sıcaklık artışlarına ilişkin bir tahmin yer almıyor. Ancak güncellenmiş NDC’ler, Paris Anlaşması’nın temel hedefi olan sanayi öncesi seviyelere göre küresel sıcaklık artışını 1,5 derecede sınırlamak yeterli olmayacak.
1,5 derece eşiği son iki yılda aşıldı, ancak bunun kalıcı bir ihlal olarak değerlendirilmesi için birkaç yıl daha bu seviyede kalması gerekiyor. Ülkelerin liderleri, 10 Kasım’dan itibaren iki hafta boyunca Amazon’un ağzındaki Belém’de gerçekleşecek olan COP30 öncesinde Liderler Zirvesi’nde bir araya gelecek.
Görevleri, NDC’lerin yetersizliğine rağmen dünyanın Paris hedeflerine nasıl ulaşılabileceğini göstermek olacak. Brezilya ayrıca gelişmekte olan ülkelerin emisyonlarını azaltmaları ve iklim krizi etkileriyle başa çıkmaları için ihtiyaç duydukları mali yardıma odaklanmak istiyor.
Jeopolitik durum göz önüne alındığında, toplantının gergin geçmesi muhtemel. Trump katılmayacak, ancak gölgesi hissedilecek. ABD genelindeki yenilenebilir enerji projelerini sonlandıran ve başta kömür olmak üzere fosil yakıtları destekleyeceğine söz veren Trump toplantıya katılmayacak ancak varlığını hissettirecek.
The International Programme at the Energy and Climate Intelligence Unit isimli düşünce kuruluşundan Gareth Redmond-King şunları söyledi: “Bu yeni ulusal taahhütler, Paris Anlaşması’ndan bu yana geçen on yıllık ivmeyi temel alarak dünyayı daha ileriye ve daha hızlı bir şekilde hareket ettiriyor ve emisyon eğrisini sonunda aşağı doğru bükmeye başlıyor. Ancak küresel ekonominin beşte dördünden fazlasını kapsayan net sıfır hedeflerine rağmen, Paris hedeflerine ulaşmak için henüz yeterli taahhütlerin olmadığı ve yeterince hızlı ilerleme kaydedilmediği açık.”
