AB, fosil yakıt endüstrisini, yoksul ülkelerdeki iklim değişikliğiyle mücadelenin finansmanına yardım etmeye çağıracak.
Bu yıl Kasım ayında Azerbaycan’ın Bakü kentinde düzenlenecek BM iklim müzakereleri, ülkelerin daha sıcak bir dünyanın en şiddetli etkilerine uyum sağlamak için zengin, sanayileşmiş ulusların yoksul ülkelere ne kadar ödeme yapması gerektiğine ilişkin yeni bir hedef üzerinde anlaşmaları için son tarih.
Ölümcül sıcak hava dalgalarının, kuraklıkların ve yükselen deniz seviyelerinin maliyetleri göz önüne alındığında, yeni iklim finansmanı hedefinin, zengin ülkelerin 2020’den itibaren yılda 100 milyar dolar aktarma yönündeki mevcut BM taahhüdünden çok daha büyük olması bekleniyor. Gelişmiş ülkeler halihazırdaki 100 milyar dolar hedefine dahi ulaşamamıştı.
AB dışişleri bakanlarının bu ayın sonlarında yapacağı toplantıya ilişkin bir taslak bildiriye göre, 27 ülkeden oluşan blok petrol ve gaz sektörünün de bahsi geçen finansmana katkıda bulunması gerektiğini savunuyor.
Bloğun bu yıl iklim diplomasisine yönelik önceliklerini ortaya koyan taslak AB beyanı, dışişleri bakanlarının bu ayın sonlarında kabul etmesinden önce değişebilir.
Taslak bildiride, “Kamu finansmanının tek başına yeni hedef için gerekli miktarı sağlayamayacağı kabul edilerek, fosil yakıt sektörü de dahil olmak üzere çok çeşitli kaynaklardan ek ve yeni finansman kaynakları belirlenmeli ve kullanılmalıdır” denildi.
Ülkelerin Bakü’de iki seçeneği var. İlki, yeni iklim finansmanı hedefinin yalnızca kamu fonlarından oluşması. İkincisi ise gelişmekte olan ülkelerin hızla artan ihtiyaçlarını karşılamaya çalışmak için özel sektör ve uluslararası kurumları da bu sürece dahil etmek.
OECD, yoksul ülkelerin gerçek iklim yatırımı ihtiyaçlarının 2025 yılına kadar yılda 1 trilyon dolara ulaşabileceğini söyledi. AB iklim politikası şefi Wopke Hoekstra, diğer ülkelerin uluslararası fosil yakıt vergilerine destek vermesi için çalışacağını söyledi. Ancak bu anlamda küresel bir uzlaşı sağlamak oldukça zorlu.
Uluslararası Denizcilik Örgütü’nün geçen yıl ki müzakerelerinde (IMO) gemi taşımacılığında CO2 emisyon vergisi alınması fikrine Çin’in de aralarında bulunduğu ülkeler karşı çıkmıştı. IMO müzakereleri bu ay devam edecek.
Taslak belgede ayrıca AB’nin, Çin ve Orta Doğu ülkeleri gibi gelişmekte olan büyük ekonomilerden yeni BM iklim finansmanı hedefine yönelik ödeme yapmasını talep edeceği de belirtiliyor.
Pekin geçmiş BM iklim müzakerelerinde buna da şiddetle karşı çıkmıştı. Hangi ülkelerin ödeme yapması gerektiği konusu bu yılki COP29 iklim zirvesinin temel tartışma alanlarından biri olacak.
